عده از کسانی که مطالعه دقیق از اسلام و هم چنین قواعد علمی فلسفی ندارند ، گاهی تحت تأثیر تبلیغات سوء دیگران قرار گرفته و ادعا میکنند که بعضی از آیات قرآن کریم با بعضی دیگر تناقض دارند و حتی بعضی از آنها ادعا میکنند که تعداد این گونه آیات به هشتاد آیه میرسد ،آیا واقعا وقوع یا امکان تناقض در قرآن کریم قابل تصور است ؟ .

جواب

     قرآن کریم یکی از دلایل بسیار متین و محکمی را که برای اثبات کلام خداوند بودنش ارائه میکند ، عدم وجود تناقض در آنست زیرا که کلام بشر خالی از تناقض نیست و خداوند این چنین میفرماید : " أَفَلاَ يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِيهِ اخْتِلاَفًا كَثِيرًا  آيا درباره قرآن نمى‏انديشند؟! اگر از سوى غير خدا بود، اختلاف فراوانى در آن مى‏يافتند " .

     این آیه مبارکه خطاب به تمام كسانى است كه در حقانيت قرآن مجيد شك و ترديد دارند که آيا آنها درباره وضع خاص اين قرآن انديشه نمى كنند و نتايج آن را بررسى نمى نمايند اين قرآن اگر از ناحيه غير خدا نازل شده بود حتما تناقضها و اختلافهاى فراوانى در آن مى يافتند اكنون كه در آن هيچگونه اختلاف و تناقض نيست بايد بدانند كه از طرف خداوند نازل شده است  .

     وقتی قرآن کریم با این صراحت از خود نفی تناقض میکند و از همه میخواهد که در آیات این کتاب آسمانی تدبر کنند تا برای آنها این هم خوانی و همسوئی بین تمام آیات روشن شود ، دلیل بسیار قوی و متین بر عدم وجود تناقض در قرآن کریم است ، و گرنه کسانی در همان زمان میتوانستند حرکت کنند و بگویند که مثلا این آیه با آن آیه تناقض دارد ، در حالیکه تا امروز هم این شبهه از طرف دانشمندان و انسانهای آگاه مطرح نشده است بلکه بیشتر مطرح کنندگان این شبهه کسانی هستند که از تعریف تناقض و شروط متناقض بودن قضیه ای با قضیه دیگر کاملا بیخبر و نا آگاه هستند .

     تناقض عبارت از تقابل دو قضیه بنحو سلب و ایجاب با هم است و در صورتی تحقق پیدا میکند که هشت شرط معروف تناقض که از آن در فلسفه به ( وحدات ثمانیه) یاد میشود متوفر و موجود باشد .

در تناقض هشت وحدت شرط دان **وحدت موضوع و محمول و مکان

وحدت شـرط اضافــه جـــزء و کــل **قـــوه و فعـل است در آخر زمان

     یعنی بدون توفر و وجود این هشت شرط محال است که بین دو قضیه تناقضی تحقق پیداکند .

     پس اگر بگوئیم زید زنده است و خالد مرده است ، بین این دوقضیه تناقض نیست زیرا که موضوع در قضیه اول زید و در قضیه دوم خالد است و چون وحدت موضوع وجود ندارد پس همه شروط متوفر و موجود نیست .

     و اگر بگوئیم زید ایستاده است و زید غذا میخورد باز تناقضی وجود ندارد زیرا که محمول در قضیه اول ایستادن و در قضیه دوم غذا خوردن است پس در محمول با هم متحد نیستند .

     و اگر بگوئیم زید امروز هست و زید دیروز نبود تناقضی نیست چون وحدت زمانی وجود ندارد .

     زید در کابل است و زید در قندهار نیست ، اینجا وحدت مکانی وجود ندارد پس تناقض منتفی میباشد و همین قسم در رابطه با شروط دیگر که در ضمن بیان هشت شرط گذشت .